RUSYA-UKRAYNA KRİZİ VE YAĞ SEKTÖRÜNE ETKİLERİ

Rusya ve Ukrayna arasında yaşanan kriz global ticareti etkilemeye devam ediyor. Ham yağ ve yağlı tohumlar sektörü, önemli iki pazarı konumundaki Rusya ve Ukrayna arasında yaşanan son gelişmeler nedeniyle gerek ithalat, gerekse ihracat ayağında meydana gelen bir dizi sorunla karşı karşıya kaldı.

2020 yılından bu yana rekor üstüne rekor kıran yağ ve yağlı tohum fiyatları yakın zamanda düşüş sinyali vermemektedir. Karadeniz Bölgesi’ nin dünya Ayçiçek yağı üretiminin %60′ ı ve ihracatının %76′ sı gibi önemli bir arzı temsil etmesi yağ sektörünü derinden etkilemektedir.

Dünyanın en büyük Ayçiçek yağı ihracatçısı Ukrayna başta olmak üzere birçok ihracatçı ülkenin izlediği politikalar; ihracat kotası, düşük stok, dünyada artan talep ve azalan üretim vb. sebeplerle yağ fiyatları uzun süredir artış göstermekteydi. Yaşanan askeri gelişmelerle birlikte Karadeniz’ de ticaretin durma noktasına gelmesi, Ayçiçek yağının ana vatanı Ukrayna’ da limanların kapalı kalması Asya ve AB rafinerilerinin palm yağına yönelmesine neden oldu.

Ülkelerin tedbir amaçlı aldığı önlemler ile beraber biyodizel üretiminde kullanılan ham yağların kısıtlanması, yağların yemeklik yağ üretimine yönlendirilmesi gliserin üretiminin de yavaşlayacağına ve gliserin fiyatlarını yukarı yönlü iteceğine dair önemli bir gösterge oluşturuyor.